وقتی نور پنجره یا چراغ اتاق روی نمایشگر می افتد، نوشته ها کم وضوح می شوند و دیدن جزئیات دشوارتر می شود. واکنش معمول، بستن کامل پرده یا کم کردن روشنایی اتاق است. این کار ممکن است بازتاب را کمتر کند، اما فضای کار را هم بی دلیل تاریک می کند.
راه بهتر، پیدا کردن منبع نور مزاحم و تغییر جهت آن نسبت به صفحه نمایش است. در بسیاری از مواقع، با جابه جایی میز، تنظیم زاویه مانیتور و پخش یکنواخت نور می توان دید بهتری داشت. این راهنما برای خانه، دفتر کار و محیط های طراحی تهیه شده است.
پیشنهادها از اصول ارگونومی نمایشگر و راهنماهای معتبر محیط کار گرفته شده اند. هدف، حفظ نور روز و کاهش بازتاب آزاردهنده است، نه حذف کامل روشنایی محیط. اول از تغییرات ساده شروع کنید. هدف از کاهش خیرگی مانیتور، حفظ نور مفید و اصلاح منبع بازتاب است.
شروع کاهش خیرگی مانیتور: منبع نور را پیدا کنید
پیش از تغییر چیدمان، از روبه رو به صفحه نگاه کنید و محل بازتاب ها را پیدا کنید. اگر تصویر پنجره یا آسمان را روی نمایشگر می بینید، نور محیط در سطح صفحه بازتاب شده است. اگر صفحه به شکل کلی سفید یا کم کنتراست به نظر می رسد، ممکن است نور مستقیم به نمایشگر برسد. چراغ سقفی، چراغ مطالعه، پنجره روبه رو و حتی سطح براق روی میز می توانند عامل باشند.
برای تشخیص، نمایشگر را خاموش کنید و سطح آن را مانند آینه نگاه کنید. انعکاس پنجره یا چراغ در صفحه خاموش معمولاً منبع احتمالی مشکل را نشان می دهد. سپس فقط یک عامل را در هر بار تغییر دهید. برای مثال، ابتدا صندلی یا مانیتور را کمی جابه جا کنید و دوباره تصویر را بررسی کنید. این روش مشخص می کند کدام تغییر واقعاً کمک کرده است.
| نشانه قابل مشاهده |
علت احتمالی |
نخستین اقدام |
| تصویر پنجره روی صفحه دیده می شود |
بازتاب نور پنجره |
تغییر جای میز یا چرخاندن مانیتور |
| لکه روشن روی بخشی از صفحه دیده می شود |
چراغ یا تابش مستقیم |
تغییر جهت چراغ یا تنظیم پرده |
| صفحه در برابر محیط کم وضوح است |
روشنایی نامتعادل یا بازتاب |
تنظیم روشنایی و بررسی منبع نور |
| مشکل فقط در ساعت مشخصی رخ می دهد |
تغییر جهت یا شدت تابش خورشید |
ثبت زمان و تنظیم پرده در همان ساعت |
جای مانیتور را پیش از خرید وسیله جدید اصلاح کنید
صفحه نمایش را روبه روی پنجره قرار ندهید
اگر امکان دارد، میز را طوری بچینید که پنجره در کنار مانیتور باشد، نه مستقیم روبه روی آن یا پشت آن. نور شدید روبه روی صفحه می تواند تصویر را کم وضوح کند. پنجره پشت کاربر نیز ممکن است بازتاب روشنایی را روی سطح نمایشگر ایجاد کند. راهنمای اداره ایمنی و بهداشت شغلی آمریکا پیشنهاد می کند صفحه نمایش نسبت به پنجره و منبع نور عمود باشد. راهنمای OSHA درباره محیط ایستگاه رایانه این اصل را از روش های اصلی کنترل بازتاب می داند.
زاویه و ارتفاع نمایشگر را تنظیم کنید
پس از جابه جایی میز، مانیتور را کمی بچرخانید و تغییر بازتاب را بررسی کنید. تغییر کوچک در زاویه می تواند تصویر پنجره یا چراغ را از مسیر دید خارج کند. با این حال، صفحه را آن قدر کج نکنید که گردن برای خواندن متن در وضعیت نامناسب قرار گیرد. بالای نمایشگر معمولاً باید هم سطح چشم یا پایین تر از آن باشد. راهنمای NIOSH برای کار در خانه توصیه می کند نمایشگر در فاصله مناسب و عمود بر پنجره قرار گیرد.
فاصله دید را ثابت و راحت نگه دارید
هنگام مقابله با بازتاب، ممکن است ناخودآگاه به صفحه نزدیک شوید یا بدن را به یک سمت خم کنید. این حالت مشکل اصلی را حل نمی کند و می تواند ناراحتی گردن و شانه را بیشتر کند. ابتدا محل نور را اصلاح کنید، سپس فاصله نمایشگر و اندازه نوشته ها را متناسب با دید خود تنظیم کنید. اگر برای خواندن متن مجبور به خم شدن هستید، اندازه قلم و وضوح تصویر را هم بررسی کنید.
پرده را تنظیم کنید، نه اینکه همیشه آن را ببندید
پرده قابل تنظیم می تواند نور شدید را مهار کند و در عین حال بخشی از نور روز را وارد اتاق نگه دارد. در ساعت هایی که آفتاب مستقیم به پنجره می تابد، زاویه تیغه های پرده کرکره را تغییر دهید. در ساعت های دیگر می توانید آن را بازتر کنید. برای پنجره هایی با نور پراکنده، پرده نازک یا پوشش نیمه شفاف ممکن است کافی باشد. نتیجه به شدت تابش و جهت پنجره بستگی دارد.
اگر پنجره بزرگ است، پرده را فقط در محدوده ای تنظیم کنید که تابش مستقیم وارد چشم یا روی مانیتور می شود. تاریک کردن تمام اتاق همیشه لازم نیست. راهنمای مرکز کانادایی بهداشت و ایمنی شغلی، پرده قابل تنظیم و کنترل جهت نور را از راهکارهای کاهش ناراحتی چشم در محیط اداری می داند. راهنمای CCOHS درباره ناراحتی چشم در دفتر کار
نور سقف و چراغ مطالعه را متعادل کنید
چراغ مستقیم را از مسیر بازتاب خارج کنید
چراغی که مستقیماً در نمایشگر دیده می شود، می تواند بازتاب آزاردهنده ایجاد کند. چراغ سقفی یا چراغ مطالعه را طوری قرار دهید که منبع نور در سطح صفحه منعکس نشود. اگر امکان تغییر موقعیت چراغ وجود ندارد، پخش کننده نور یا پوشش مناسب می تواند شدت تابش مستقیم را کاهش دهد. نور نباید به شکل یک لکه بسیار روشن روی نمایشگر یا میز ظاهر شود.
از نور پخش شده استفاده کنید
روشنایی یکنواخت معمولاً از یک منبع بسیار قوی در یک نقطه راحت تر است. هدف این نیست که اتاق را کم نور کنید؛ هدف کاهش اختلاف شدید میان بخش های بسیار روشن و تاریک است. از نورپردازی غیرمستقیم یا چراغ دارای پوشش استفاده کنید. سطح های بسیار براق هم می توانند نور را به چشم یا صفحه منعکس کنند. اگر امکان تغییر دکور وجود دارد، سطح مات برای میز و دیوار نزدیک به نمایشگر انتخاب مناسب تری است.
برای کاغذ و نمایشگر، نور را جداگانه تنظیم کنید
اگر هنگام کار با رایانه هم زمان اسناد چاپی می خوانید، ممکن است برای کاغذ نور بیشتری نیاز داشته باشید. در این حالت، چراغ مطالعه را به سمت سند بگیرید، نه به سمت نمایشگر. مرکز کانادایی بهداشت و ایمنی شغلی نیز پیشنهاد می کند چراغ کار، سند را روشن کند و نه صفحه نمایش را. اختلاف شدید روشنایی میان کاغذ و نمایشگر را هم کم کنید تا چشم مجبور به سازگاری پی در پی نشود.
روشنایی و تنظیمات نمایشگر را بررسی کنید
روشنایی صفحه را با محیط هماهنگ کنید
اگر روشنایی صفحه بسیار کمتر از محیط باشد، خواندن متن دشوار می شود. اگر بیش از حد زیاد باشد، نمایشگر ممکن است در اتاق کم نور بیش از اندازه درخشان به نظر برسد. روشنایی را در چند مرحله تغییر دهید و هر بار متن معمولی را بخوانید. تنظیم مناسب باید خوانایی را حفظ کند، نه اینکه صرفاً صفحه را تیره کند.
کنتراست و رنگ پس زمینه را آزمایش کنید
برای متن های طولانی، پس زمینه روشن با نوشته تیره ممکن است در محیط روشن راحت تر خوانده شود. نتیجه به نوع نمایشگر، برنامه و ترجیح شخصی بستگی دارد. چند حالت را در همان روشنایی محیط امتحان کنید. اگر از حالت تیره استفاده می کنید و بازتاب محیط بیشتر به چشم می آید، حالت روشن را نیز آزمایش کنید. CCOHS تنظیم روشنایی و کنتراست و استفاده از پس زمینه روشن را از راهکارهای قابل بررسی می داند.
سطح صفحه را تمیز نگه دارید
گرد و غبار، اثر انگشت و لکه ها می توانند خوانایی نمایشگر را کاهش دهند و نورهای بازتاب شده را آزاردهنده تر نشان دهند. صفحه را با روش و مواد توصیه شده از سوی سازنده تمیز کنید. از اسپری کردن مستقیم مایع روی نمایشگر خودداری کنید، مگر اینکه دستورالعمل سازنده چنین کاری را مجاز دانسته باشد. برای پاک کردن صفحه از دستمال زبر یا ماده ساینده استفاده نکنید.
آیا فیلتر ضدبازتاب برای مانیتور لازم است؟
فیلتر نصب شونده روی نمایشگر می تواند در بعضی موقعیت ها بازتاب را کاهش دهد، اما انتخاب اول نیست. هر لایه اضافی مقابل چشم ممکن است بر وضوح، روشنایی یا زاویه دید اثر بگذارد. ابتدا محل نمایشگر و منابع نور را اصلاح کنید. سپس اگر بازتاب همچنان مشکل ایجاد می کند، ویژگی های فیلتر را با اندازه، نوع سطح و شرایط کار خود تطبیق دهید.
اگر نمایشگر از ابتدا سطح کم بازتاب دارد، افزودن فیلتر ممکن است فایده محدودی داشته باشد. پیش از خرید، بررسی کنید فیلتر برای اندازه و مدل مانیتور مناسب باشد و نوشته ها را بیش از حد تار نکند. مرکز CCOHS نیز کنترل نور و چیدمان را بر استفاده فوری از صفحه های ضدبازتاب ترجیح می دهد.
اگر نور پنجره عامل اصلی باشد، چه کنیم؟
اگر تنظیم میز، زاویه نمایشگر و چراغ ها مشکل را حل نکرد، منبع تابش پنجره را بررسی کنید. سپس می توان راهکارهایی برای خود پنجره را ارزیابی کرد. ابتدا پوشش قابل تنظیم را امتحان کنید. اگر پرده، ظاهر فضا یا دید بیرون را به اندازه کافی حفظ نمی کند، راهکار دیگری لازم می شود. در این حالت، می توانید یک پوشش ثابت برای شیشه را نیز ارزیابی کنید.
در این مرحله، دو عامل را جداگانه بررسی کنید: میزان عبور نور مرئی و مقدار کنترل انرژی خورشیدی. یک پوشش با عبور نور کمتر ممکن است فضای داخلی را تاریک تر کند. عدد مربوط به دفع مادون قرمز به تنهایی نشان نمی دهد که چه میزان نور مرئی باقی می ماند. برای همین، مشخصات فنی همان محصول و نوع شیشه باید پیش از تصمیم بررسی شوند.
برای شناخت عوامل فنی موثر بر رفتار پوشش و پنجره، می توانید مقاله بررسی عوامل فنی موثر بر عملکرد شیشه و پوشش آن را بخوانید. اگر نیاز به بررسی گزینه های موجود دارید، مشخصات مدل های قابل استفاده روی شیشه را در صفحه محصولات کنترل تابش خورشیدی MGN بررسی کنید. انتخاب نهایی باید با میزان نور مورد نیاز، جهت پنجره و سازگاری پوشش با شیشه مطابقت داشته باشد.
یک روش ساده برای آزمون تغییرات
برای اینکه مشخص شود کدام راهکار مفید است، همه تنظیمات را هم زمان عوض نکنید. یک تغییر انجام دهید و چند دقیقه با همان کار همیشگی، مانند خواندن متن یا کار با جدول، نمایشگر را بررسی کنید. سپس نتیجه را با حالت قبلی مقایسه کنید. اگر بازتاب کمتر شد ولی نور اتاق بیش از حد کاهش یافت، پرده را کمی بازتر کنید. سپس زاویه مانیتور را دوباره تغییر دهید.
این آزمون را در ساعت های مختلف روز تکرار کنید. شدت و جهت تابش خورشید در طول روز تغییر می کند. چیدمانی که صبح مناسب است، ممکن است بعدازظهر بازتاب ایجاد کند. ثبت ساده زمان، محل بازتاب و تنظیمی که موثر بوده است، به پیدا کردن راه حل پایدارتر کمک می کند.
چه زمانی باید مشکل را جدی تر بررسی کرد؟
اگر پس از اصلاح نور و چیدمان همچنان سردرد، تاری دید یا ناراحتی چشم ادامه دارد، مشکل را فقط به بازتاب نسبت ندهید. خشکی چشم، نیاز به اصلاح بینایی، اندازه نامناسب نوشته ها و کار طولانی بدون استراحت نیز می توانند در ناراحتی نقش داشته باشند. راهنمای CCOHS توصیه می کند تنظیم ایستگاه کار و وضعیت بینایی نیز بررسی شود. در صورت تداوم نشانه ها، ارزیابی متخصص چشم یا مسئول بهداشت حرفه ای می تواند مناسب باشد.
برای کاهش خستگی ناشی از نگاه مداوم به فاصله نزدیک، می توانید قاعده ۲۰-۲۰-۲۰ را امتحان کنید. هر ۲۰ دقیقه، ۲۰ ثانیه به نقطه ای دور نگاه کنید. فاصله پیشنهادی حدود ۶ متر است. این تمرین جایگزین اصلاح نور یا ارزیابی پزشکی نیست. همچنین نباید از آن انتظار داشت که بازتاب فیزیکی روی نمایشگر را برطرف کند.
خلاصه کاربردی
برای داشتن نمایشگری خوانا بدون تاریک کردن اتاق، ابتدا منبع بازتاب را شناسایی کنید. مانیتور را نسبت به پنجره در زاویه مناسب قرار دهید و چراغ ها را از مسیر بازتاب خارج کنید. پرده های قابل تنظیم را به اندازه نیاز به کار بگیرید و روشنایی نمایشگر را با محیط هماهنگ کنید. سطح صفحه و میز را تمیز و کم بازتاب نگه دارید. فیلتر نمایشگر یا تغییر پوشش شیشه را پس از این مراحل بررسی کنید، نه به عنوان اولین راه حل.
پرسش های متداول
معمولاً پنجره بهتر است در کنار مانیتور قرار بگیرد. صفحه را تا حد امکان نسبت به پنجره عمود بگذارید تا بازتاب مستقیم کمتر شود. نتیجه را در ساعت های مختلف روز بررسی کنید.
خیر. ابتدا جهت تیغه ها یا میزان باز بودن پرده را تنظیم کنید. هدف، مهار تابش مستقیم است و نه حذف همه نور روز.
همیشه نه. اگر تصویر پنجره یا چراغ روی صفحه منعکس می شود، افزایش روشنایی فقط ممکن است خواندن محتوا را موقتاً آسان تر کند. بهتر است منبع بازتاب را اصلاح کنید.
در اغلب موقعیت ها، اصلاح چیدمان و نورپردازی باید اولویت داشته باشد. فیلتر زمانی بررسی می شود که روش های ساده تر نتیجه کافی نداشته باشند.
میزان اثر به نوع محصول، عبور نور مرئی، کنترل انرژی خورشیدی و شرایط پنجره بستگی دارد. هیچ پوششی را نباید بدون بررسی داده های فنی، بدون کاهش نور یا مناسب همه پنجره ها دانست.
منابع